5 điều doanh nghiệp cần lưu ý khi thực hiện Giấy phép khai thác nước mặt

08/11/2025

Nanoen – Tài nguyên nước bao gồm nước mặt, nước dưới đất, nước mưa và nước biển. Trong đó nước mặt là nguồn tài nguyên quan trọng, phục vụ trực tiếp cho sinh hoạt và sản xuất. Việc khai thác, sử dụng nước mặt đúng quy định giúp doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ pháp luật, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Các trường hợp phải kê khai, cấp phép và đăng ký

Các trường hợp tổ chức, cá nhân phải thực hiện Giấy phép khai thác nước mặt được xác định dựa trên nguyên tắc: mọi hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước đều phải có giấy phép, trừ các trường hợp được quy định là miễn kê khai/đăng ký (Điều 7 Nghị định 54/2024/NĐ-CP) hoặc chỉ cần đăng ký (Điều 8 khoản 2 Nghị định 54/2024/NĐ-CP)

Các trường hợp khai thác nước mặt phải có giấy phép (là những trường hợp có quy mô lớn hơn mức phải đăng ký và các trường hợp không được miễn/đăng ký).

Trong nhóm các trường hợp phải thực hiện Giấy phép khai thác nước mặt, hoạt động khai thác nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh và dịch vụ là loại hình phổ biến nhất.

Hoạt động khai thác nước mặt cho các mục đích sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt (không thuộc trường hợp miễn trừ) phải có giấy phép nếu vượt quá giới hạn miễn trừ:

• Khai thác nước mặt cho mục đích sinh hoạt có quy mô lớn hơn 100 m³/ngày đêm

• Khai thác nước mặt cho mục đích sinh hoạt tại khu vực biên giới, hải đảo, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn/đặc biệt khó khăn có quy mô lớn hơn 200 m³/ngày đêm

• Khai thác nước mặt cho các mục đích kinh doanh, dịch vụ và sản xuất phi nông nghiệp (bao gồm cả khai thác để làm mát máy, thiết bị, tạo hơi, gia nhiệt) có quy mô lớn hơn 100 m³/ngày đêm

Lưu ý:

Những cơ sở có quy mô khai thác nhỏ hơn giới hạn trên chỉ cần đăng ký khai thác, không bắt buộc phải xin giấy phép.
Tuy nhiên, đơn vị khai thác cần theo dõi và đánh giá định kỳ lưu lượng khai thác thực tế, nhằm đảm bảo hoạt động luôn nằm trong giới hạn được phép và tuân thủ quy định hiện hành.

Thẩm quyền cấp giấy phép

Theo Điều 15 Nghị định 54/2024/NĐ-CP, thẩm quyền cấp phép, gia hạn, điều chỉnh, cấp lại, chấp thuận trả lại, tạm dừng, đình chỉ, thu hồi Giấy phép khai thác nước mặt được phân cấp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Bộ NN&MT) và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Bên cạnh quy định tại Điều 15 Nghị định 54/2024/NĐ-CP, việc xác định thẩm quyền cấp phép hiện nay còn được thực hiện theo Điều 31 Nghị định 136/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Theo đó, Nghị định 136/2025/NĐ-CP đã phân quyền thêm cho địa phương, cho phép Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được thực hiện cấp, gia hạn, điều chỉnh, thu hồi giấy phép trong một số trường hợp mà trước đây thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

1. Thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Bộ Nông nghiệp và Môi trường có thẩm quyền cấp phép (cấp, gia hạn, điều chỉnh, cấp lại, chấp thuận trả lại, tạm dừng, đình chỉ, thu hồi) đối với các công trình khai thác nước mặt có quy mô lớn:

Hồ chứa, đập dâng thủy lợi khai thác nước mặt cho sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản có quy mô khai thác từ 5 m³/giây và có dung tích toàn bộ từ 5 triệu m³ hoặc hồ chứa, đập dâng thủy lợi khai thác nước mặt cho sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản có quy mô khai thác từ 10 m³/giây.
Công trình khai thác nước mặt khác hồ chứa, đập dâng thủy lợi để cấp cho sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản có quy mô khai thác nước từ 10 m³/giây.
Hồ chứa, đập dâng thủy lợi có dung tích ≥ 20 triệu m³.
Khai thác nước mặt để phát điện có công suất lắp máy từ 5.000Kw.
Khai thác nước mục đích khác ≥ 50.000 m³/ngày đêm.

2. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền cấp, gia hạn, điều chỉnh, cấp lại, chấp thuận trả lại, tạm dừng, đình chỉ, thu hồi giấy phép khai thác tài nguyên nước (bao gồm nước mặt) đối với các trường hợp có quy mô khác với quy định thuộc thẩm quyền của Bộ NN&MT.

UBND cấp tỉnh có thể quyết định việc phân cấp, ủy quyền cho Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện các quy định này.

Hồ sơ đề nghị cấp phép

Theo Điều 19 Nghị định 54/2024/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép khai thác nước mặt bao gồm:

1. Đơn đề nghị cấp giấy phép (lập theo Mẫu 05 tại Phụ lục kèm theo Nghị định).

2. Đề án khai thác nước được lập theo mẫu cụ thể:

Mẫu 42 đối với công trình chưa khai thác nước
Mẫu 43 đối với công trình đã khai thác nước
Mẫu 44 đối với công trình thủy lợi đã vận hành trước ngày 01 tháng 01 năm 2013.

3. Sơ đồ vị trí công trình khai thác nước.

4. Kết quả phân tích chất lượng nguồn nước không quá 6 tháng tính đến thời điểm nộp hồ sơ.

Lưu ý: yêu cầu về kết quả phân tích chất lượng nguồn nước sẽ được miễn trừ đối với khai thác nước mặt cho thủy điện, làm mát máy, thiết bị, tạo hơi, gia nhiệt, ngăn mặn, tạo nguồn, chống ngập, tạo cảnh quan hoặc thi công công trình.

Nếu cần phân tích, kết quả phải đảm bảo các thông số tối thiểu gồm: pH, BOD5, COD, TSS, DO, Tổng phosphor, Tổng Nitơ, Tổng Coliform, Chloride, và phải được thực hiện bởi tổ chức đáp ứng yêu cầu, điều kiện về năng lực quan trắc môi trường theo quy định.

Trình tự và thủ tục cấp phép

Theo Điều 22 Nghị định 54/2024/NĐ-CP, quy trình cấp phép được thực hiện qua 3 bước chính:

Hình ảnh infographic do Nanoen thiết kế trình bày quy trình cấp giấy phép khai thác nước mặt theo Điều 22 Nghị định 54/2024/NĐ-CP. Quy trình gồm ba bước: (1) Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ trong 3 ngày; (2) Thẩm định hồ sơ trong 42 ngày; (3) Cấp giấy phép khi đạt yêu cầu. Thông tin giúp doanh nghiệp và tổ chức hiểu rõ thủ tục pháp lý cần thực hiện khi xin giấy phép khai thác, sử dụng nước mặt.

Gia hạn và điều chỉnh giấy phép

Việc thực hiện báo cáo khai thác tài nguyên nước không chỉ yêu cầu doanh nghiệp cung cấp đầy đủ thông tin, số liệu mà còn phải đảm bảo chính xác và tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật. Tuy nhiên, một số vấn đề thường gặp khi chủ đầu tư thực hiện báo cáo như:

Thiếu dữ liệu hoặc không đồng bộ từ các công trình khai thác.
Phức tạp trong việc tổng hợp số liệu và lập bảng biểu theo quy định.
Nguy cơ bị xử phạt do báo cáo không đúng hạn hoặc sai sót.

Để tránh những rủi ro trên và tối ưu hóa thời gian, nguồn lực, doanh nghiệp cần lựa chọn cho mình một dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, thực hiện đúng theo nhu cầu của chủ đầu tư và các cơ quan chức năng, cũng như phải đi kèm với một mức giá hợp lý là điều mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng quan tâm.

Đơn vị tư vấn hồ sơ môi trường uy tín và nhanh chóng tại Đồng bằng Sông Cửu Long

Nanoen là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực môi trường, trong suốt thời gian hoạt động, Nanoen đã nhận được sự tin tưởng của khách hàng vì sự trung thực, tận tâm và trách nhiệm đối với khách hàng và sản phẩm của công ty.

Với đội ngũ tư vấn pháp lý về hồ sơ môi trường chuyên sâu, chúng tôi cam kết hỗ trợ toàn diện trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến thủ tục thực hiện, chuẩn bị hồ sơ và tiếp đoàn kiểm tra, hội đồng thẩm định. Đồng thời đưa ra các giải pháp tối ưu nhằm giúp khách hàng xử lý hiệu quả các vấn đề môi trường theo từng ngành công nghiệp cụ thể.

Bên cạnh việc cung cấp các gói dịch vụ tư vấn môi trường, Nanoen còn chuyên cung cấp các dịch vụ thiết kế thi công, vận hành hệ thống xử lý môi trường, cung cấp vi sinh,…

Liên hệ với chúng tôi hôm nay để nhận tư vấn miễn phí. Chúng tôi cam kết mang đến những sản phẩm/dịch vụ tối ưu nhất, nhằm đáp ứng đầy đủ các nhu cầu của doanh nghiệp.

Nanoen

CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG - CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG NANO

Địa chỉ: 661E/29 đường Võ Văn Kiệt, phường Long Tuyền, thành phố Cần Thơ

Hotline: 0941.777.519 - 0907.803.678 - 0907.686.717

Email: nanoentech@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/nanoentech

Bài viết liên quan

Trám Lấp Giếng Không Sử Dụng: Quy Định Và Những Điều Doanh Nghiệp Cần Biết [Cập Nhật Mới Nhất 2026]

Nanoen – Giếng không còn sử dụng nếu không được xử lý đúng cách có thể trở thành đường dẫn gây ảnh hưởng đến nước dưới đất và làm phát sinh rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp. Bài viết tổng hợp các trường hợp phải trám lấp giếng, mục đích kỹ thuật, quy trình thực hiện, nghĩa vụ hồ sơ và mức xử phạt theo quy định hiện hành năm 2026.

Hồ Sơ Khai Thác Nước Mặt 2026: Doanh Nghiệp Thuộc Diện Miễn, Đăng Ký Hay Cấp Phép?

Nanoen – Không phải mọi hoạt động khai thác nước mặt đều phải xin giấy phép. Theo Nghị định 23/2026/NĐ-CP, tùy thuộc vào mục đích sử dụng, quy mô công trình và nguồn nước khai thác, tổ chức, cá nhân có thể thuộc diện miễn, đăng ký hoặc cấp phép. Việc xác định đúng ngay từ đầu giúp lựa chọn đúng thủ tục, chuẩn bị hồ sơ phù hợp và hạn chế phát sinh trong quá trình giải quyết hồ sơ. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những quy định quan trọng, giúp xác định trường hợp áp dụng và những nội dung cần chuẩn bị khi thực hiện hồ sơ khai thác nước mặt năm 2026.

Chuyển sang Đăng ký môi trường: Làm sao để tiết kiệm chi phí nhưng vẫn kiểm soát rủi ro pháp lý?

Nanoen – Đăng ký môi trường không đơn thuần là một thủ tục hành chính, mà là cam kết pháp lý cao nhất của doanh nghiệp về các nguồn phát sinh chất thải và công trình xử lý tại cơ sở

Tiếp tục Giấy phép môi trường hay chuyển sang Đăng ký môi trường: Lựa chọn nào cho doanh nghiệp?

Nanoen – Nhiều doanh nghiệp đã được cấp Giấy phép môi trường nhưng nay, khi đối chiếu theo quy định mới, có thể không còn thuộc đối tượng bắt buộc phải có giấy phép môi trường mà được chuyển sang Đăng ký môi trường.

Hiểu đúng về Đăng ký môi trường và cơ chế hậu kiểm theo Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP

Nanoen – Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP mở ra cơ chế quản lý mới đối với hồ sơ đăng ký môi trường, theo hướng đơn giản hóa thủ tục nhưng tăng cường trách nhiệm hậu kiểm. Doanh nghiệp cần hiểu đúng bản chất của đăng ký môi trường, phân biệt thẩm quyền tiếp nhận cấp tỉnh, cấp xã và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, số liệu, chứng từ vận hành để bảo đảm tuân thủ trong suốt quá trình hoạt động.

Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP: Những thay đổi quan trọng về Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) doanh nghiệp cần lưu ý

Nanoen – Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP được ban hành ngày 18/05/2026 đã tạo ra nhiều thay đổi đáng chú ý trong lĩnh vực môi trường, đặc biệt là đối với thủ tục Đánh giá tác động môi trường (ĐTM).