Kế Hoạch Ứng Phó Sự Cố Môi Trường

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp luôn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố môi trường như rò rỉ hóa chất, sự cố hệ thống xử lý nước thải, cháy nổ hoặc phát tán chất thải. Nếu không có phương án ứng phó phù hợp, doanh nghiệp không chỉ bị gián đoạn hoạt động mà còn có thể phát sinh nhiều rủi ro pháp lý và ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Do đó, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng Kế hoạch ứng phó sự cố môi trường để nhận diện rủi ro, chuẩn bị nguồn lực và sẵn sàng xử lý khi có sự cố phát sinh thực tế.

Vậy kế hoạch này gồm những nội dung gì và doanh nghiệp cần lưu ý những gì để đảm bảo tuân thủ đúng quy định? Hãy cùng Nanoen tìm hiểu trong bài viết dưới đây:

1. Định nghĩa và phân cấp sự cố

Định nghĩa: Kế hoạch ứng phó sự cố môi trường là tài liệu xác định các nguy cơ, dự kiến các kịch bản xảy ra sự cố kèm theo phương án ứng phó tương ứng để bảo đảm sẵn sàng, kịp thời xử lý khi sự cố xảy ra trên thực tế (Theo khoản 1 Điều 108 Nghị định 08/2022/NĐ-CP)

Phân cấp sự cố: Theo Điều 123 Luật Bảo vệ môi trường 2020 và  Khoản 37 Điều 1 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 Luật  trong lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường, sự cố môi trường (bao gồm cả sự cố chất thải) được chia thành 4 cấp để xác định cơ quan chỉ đạo:

• Cấp cơ sở: Ô nhiễm nằm trong phạm vi cơ sở sản xuất, kinh doanh.

• Cấp xã: Vượt quá phạm vi cơ sở nhưng nằm trong địa bàn một xã.

• Cấp tỉnh: Vượt quá phạm vi xã và nằm trong địa bàn một tỉnh.

• Cấp quốc gia: Ô nhiễm trên địa bàn từ 02 tỉnh trở lên hoặc xuyên quốc gia.

2. Nội dung chính của Kế hoạch cấp cơ sở (Doanh nghiệp)

Theo Khoản 2 Điều 108 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp có trách nhiệm ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch với các nội dung tối thiểu:

• Xác định nguy cơ và kịch bản: Nhận diện các nguồn phát sinh sự cố (như rò rỉ hóa chất, sự cố hệ thống xử lý chất thải) và xây dựng kịch bản ứng phó tương ứng.

• Phương án phòng ngừa và ứng phó: Liệt kê công trình, thiết bị, vật tư và phương tiện dự phòng; bố trí lực lượng tại chỗ để sẵn sàng xử lý.

• Kế hoạch đào tạo và diễn tập: Xây dựng lộ trình tập huấn nghiệp vụ và kế hoạch diễn tập định kỳ.

• Hệ thống thông báo: Quy định phương thức báo động, thông tin liên lạc và cơ chế huy động nguồn lực khi có sự cố.

• Biện pháp tổ chức ứng phó sự cố: Biện pháp ngăn chặn và hạn chế nguồn gây ô nhiễm lan truyền ra môi trường xung quanh; Biện pháp khắc phục ô nhiễm và phục hồi môi trường theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước về môi trường.

3. Ban hành, phê duyệt và tích hợp kế hoạch

• Trách nhiệm ban hành:

  • Chủ cơ sở: Tự ban hành kế hoạch phù hợp với nội dung trong báo cáo ĐTM hoặc Giấy phép môi trường.

Xem thêm: Những Điểm Mới Về Đánh Giá Tác Động Môi Trường (ĐTM) Theo Luật 146/2025/QH15

• Tính tích hợp: Kế hoạch ứng phó sự cố chất thải môi trường có thể được lồng ghép vào kế hoạch ứng phó sự cố khác; trường hợp kế hoạch ứng phó sự cố chất thải được lồng ghép, tích hợp và phê duyệt cùng với kế hoạch ứng phó sự cố khác theo quy định tại điểm b khoản 6 Điều 124 Luật Bảo vệ môi trường thì phải bảo đảm có đầy đủ các nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều 108 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP.

4. Công khai và diễn tập

• Công khai kế hoạch: Doanh nghiệp phải công khai kế hoạch tại cơ sở, đồng thời gửi tới UBND cấp xã và Ban chỉ huy phòng thủ dân sự cấp xã. Nếu nằm trong KCN/Khu chế xuất, phải gửi thêm cho Ban quản lý (Theo Điều 110 Nghị định 08/2022/NĐ-CP).

• Tần suất diễn tập:

  • Sự cố môi trường nói chung: Diễn tập cấp cơ sở ít nhất 02 năm một lần. (Theo Khoản 7 Điều 124 Luật Bảo vệ môi trường 2020)

  • Sự cố chất thải: Theo quy định mới nhất tại Quyết định 11/2025/QĐ-TTg, chủ dự án phải tổ chức diễn tập định kỳ hằng năm.

  • Thành phần: Phải có sự tham gia của các cơ quan liên quan và đại diện cộng đồng dân cư xung quanh có khả năng bị ảnh hưởng.

5. Tổ chức ứng phó sự cố (Đặc biệt là sự cố chất thải)

• Nguyên tắc: Thực hiện theo phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy, lực lượng, phương tiện vật tư, hậu cần tại chỗ) và "3 sẵn sàng" (phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương).

• Quy trình tiếp nhận thông tin: Khi xảy ra sự cố, chủ cơ sở phải báo cáo ngay cho Ban chỉ huy phòng thủ dân sự cấp xã và chính quyền cấp xã.

• Chỉ huy ứng phó: Người đại diện pháp luật của cơ sở là người chỉ huy tại chỗ. Nếu vượt quá khả năng ứng phó, phải bàn giao quyền chỉ huy cho Ban chỉ huy cấp xã.

6. Phục hồi môi trường sau sự cố

• Chủ dự án gây ra sự cố phải thực hiện phục hồi môi trường trong phạm vi cơ sở dưới sự giám sát của UBND cấp xã.

• Nội dung kế hoạch phục hồi bao gồm: đánh giá hiện trạng, lựa chọn giải pháp kỹ thuật (vật lý, hóa học, sinh học), danh mục hạng mục phục hồi và chương trình giám sát.

7. Trách nhiệm tài chính và bồi thường

• Tổ chức, cá nhân gây ra sự cố phải chi trả toàn bộ chi phí ứng phó, phục hồi môi trường và bồi thường thiệt hại cho các đối tượng bị ảnh hưởng.

• Trường hợp không xác định được nguyên nhân hoặc đối tượng gây sự cố, kinh phí sẽ do Nhà nước chi trả.

Lưu ý khi có đoàn kiểm tra: Doanh nghiệp bắt buộc phải chuẩn bị hồ sơ kế hoạch đã ban hành, các kịch bản sự cố cụ thể và biên bản các lần diễn tập định kỳ để chứng minh việc tuân thủ pháp luật.

Xem thêm: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để tiếp đoàn kiểm tra chuyên ngành bảo vệ môi trường định kỳ?

Trong thực tế, việc xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố môi trường không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện hồ sơ mà còn cần phù hợp với hiện trạng vận hành, đặc thù sản xuất và các nguy cơ phát sinh thực tế tại doanh nghiệp.

Do đó, doanh nghiệp nên có sự hỗ trợ từ đơn vị tư vấn chuyên môn để rà soát các rủi ro môi trường, xây dựng kịch bản phù hợp và đảm bảo kế hoạch có thể áp dụng thực tế khi xảy ra sự cố.

Đơn vị tư vấn hồ sơ môi trường uy tín tại Đồng bằng sông Cửu Long

Công ty TNHH Xây Dựng - Công Nghệ Môi Trường Nano là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực môi trường, với kinh nghiệm triển khai thực tế nhiều dự án và hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vấn đề pháp lý liên quan đến hồ sơ môi trường.

Chúng tôi cung cấp các dịch vụ  tư vấn hồ sơ môi trường đến thiết kế thi công, vận hành hệ thống xử lý môi trường, cũng như đào tạo vận hành hệ thống xử lý nước thải theo điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp.

Với định hướng đồng hành lâu dài, Nanoen tập trung vào việc đưa ra giải pháp phù hợp, đảm bảo tuân thủ quy định và tối ưu chi phí trong quá trình triển khai.

Hãy liên hệ ngay với Nanoen qua HOTLINE 0941 777 519 - 0907 803 678 - 0901 229 798 để được tư vấn và rà soát hồ sơ môi trường phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Nanoen

CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG - CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG NANO

Địa chỉ: 661E/29 đường Võ Văn Kiệt, phường Long Tuyền, thành phố Cần Thơ

Hotline: 0941.777.519 - 0907.803.678 - 0907.686.717

Email: nanoentech@gmail.com

Facebook: www.facebook.com/nanoentech