Trong một số trường hợp, trước khi đoàn kiểm tra làm việc, doanh nghiệp sẽ được yêu cầu lập và gửi báo cáo về tình hình chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường để phục vụ công tác thanh tra. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng đánh giá ban đầu và xác định nội dung kiểm tra thực tế.
Vậy doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để sẵn sàng làm việc với đoàn kiểm tra? Dưới đây là các hồ sơ và nội dung cần rà soát theo quy định:
Hồ sơ pháp lý môi trường

Những hồ sơ môi trường bắt buộc phải có
Đây là nội dung đầu tiên và quan trọng nhất mà đoàn kiểm tra sẽ xem xét. Doanh nghiệp cần rà soát và tập hợp các loại giấy tờ sau:
1. Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), Giấy phép môi trường (GPMT) hoặc Đăng ký môi trường:
Doanh nghiệp cần tập hợp các hồ sơ pháp lý môi trường thành một danh mục thống nhất. Tùy thuộc vào quy mô và giai đoạn của dự án, hồ sơ bao gồm:
- Quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM)
- Giấy phép môi trường (GPMT)
- Đăng ký môi trường (ĐKMT)
- Hoặc các Giấy phép môi trường thành phần còn hiệu lực.
Nếu doanh nghiệp thuộc các trường hợp quy định tại Khoản 2, điều 30 Nghị định 08/2022/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung tại Khoản 12 Điều 1 Nghị định 05/2025/NĐ-CP và được sửa đổi, bổ sung tại Điều 10 Nghị định 48/2026/NĐ-CP phải xuất trình được hồ sơ điều chỉnh GPMT theo quy định.
Đọc thêm: Giấy phép môi trường 2026 và Đăng ký môi trường 2026
Lưu ý: Theo Luật số 146/2025/QH15, trường hợp cấp đổi GPMT đã bị bãi bỏ, vì vậy doanh nghiệp chỉ thực hiện cấp mới, cấp lại hoặc điều chỉnh.
2. Báo cáo công tác bảo vệ môi trường hằng năm:
Doanh nghiệp có trách nhiệm lập và gửi Báo cáo công tác bảo vệ môi trường (CTBVMT) định kỳ hằng năm đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại Điều 119 Luật BVMT 2020.
-
Yêu cầu về dữ liệu:
-
Đối với cơ sở thuộc nhóm I, II: chuẩn bị số liệu quan trắc của 02 năm liền kề gần nhất
-
Đối với cơ sở thuộc nhóm III: chuẩn bị số liệu quan trắc của 01 năm liền kề gần nhất
-
Yêu cầu về nội dung:
Báo cáo cần thể hiện đầy đủ và chính xác các nội dung sau:
-
Kết quả quan trắc môi trường định kỳ và đính kèm phiếu kết quả mẫu quan trắc;
-
Dữ liệu quan trắc tự động (nếu có);
-
Công tác quản lý chất thải rắn và chất thải nguy hại và đính kèm hợp đồng với đơn vị có chức năng, biên bản bàn giao theo quy định;
Đọc thêm: Báo cáo công tác bảo về môi trường định kỳ dành cho doanh nghiệp
Hồ sơ liên quan (áp dụng tùy theo hoạt động của doanh nghiệp)
1. Giấy phép khai thác tài nguyên nước (nếu có):
Ngoài các hồ sơ trên, đoàn kiểm tra sẽ xem xét việc tuân thủ luật về tài nguyên nước đối với các doanh nghiệp có hoạt động khai thác:
-
Doanh nghiệp phải xuất trình Giấy phép khai thác tài nguyên nước (nước mặt, nước dưới đất hoặc nước biển) do cơ quan có thẩm quyền cấp.
Lưu ý về Giấy phép xả nước thải vào nguồn nước
-
Hiện nay, nội dung xả nước thải vào nguồn nước đã được tích hợp trong Giấy phép môi trường (GPMT).
-
Đối với các giấy phép xả thải được cấp trước ngày 01/01/2022, doanh nghiệp vẫn được tiếp tục sử dụng đến khi hết hạn.
2. Hồ sơ vận hành thử nghiệm (nếu có):
Nếu doanh nghiệp đang trong giai đoạn vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải, cần có thông báo kế hoạch và nhật ký vận hành đầy đủ.
Đọc thêm: Báo cáo kết quả vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải
Quản lý hệ thống và chất thải
Bên cạnh hồ sơ, nội dung kiểm tra thực tế tại hiện trường là yếu tố quyết định trong việc đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Do đó, các hệ thống xử lý chất thải cần được vận hành ổn định, đúng quy trình kỹ thuật:
1. Hệ thống xử lý nước thải (HTXLNT)

Hình ảnh công trình hệ thống xử lý nước thải thuỷ sản do Nanoen thiết kế, thi công và lắp đặt
Đảm bảo hệ thống hoạt động đúng quy trình công nghệ đã được phê duyệt trong hồ sơ môi trường gần nhất, có nhật ký vận hành ghi chép đầy đủ lưu lượng, thông số đặc trưng, hóa chất sử dụng và được lưu giữ ít nhất 02 năm. Bên cạnh đó, hệ thống xử lý phải trang bị đầy đủ đồng hồ đo lưu lượng và công tơ điện riêng biệt.
Xem thêm: Các dự án công trình tiêu biểu của Nanoen
Theo Khoản 6 điều 48 khoản 6 và khoản 7 được bổ sung tại Khoản 1, điều 19 Nghị định 48/2026/NĐ-CP, nếu sử dụng chung sử dụng chung hệ thống xử lý nước thải tập trung , các đường ống phải đảm bảo kỹ thuật, không rò rỉ và có đồng hồ đo lưu lượng chuyển giao.
Đọc thêm: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 40:2025/BTNMT về nước thải công nghiệp
2. Quản lý khí thải và bụi
Các công trình xử lý bụi, khí thải phải vận hành ổn định, đạt quy chuẩn kỹ thuật. Bên cạnh đó, đoàn kiểm tra sẽ thực hiện thu mẫu phân tích khí thải để so sánh với QCVN doanh nghiệp đã cam kết trong hồ sơ môi trường đã phê duyệt. Do đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị:

Sàn thao tác thu mẫu khí thải do Nanoen thực hiện
-
Đảm bảo sàn thao tác tại các vị trí lỗ thu mẫu khí thải (trên các ống khói) vững chắc, an toàn, có lối đi lên thuận tiện.
-
Các điểm thu mẫu phải phù hợp với quy trình, phương pháp lấy mẫu để kết quả phân tích đạt độ chính xác và tin cậy.
Đọc thêm: Quy định về sàn thao tác quan trắc khí thải
4. Hệ thống quan trắc tự động (nếu có):
Đối với các cơ sở thuộc diện phải lắp đặt, cần đảm bảo thiết bị đã được kiểm định, hiệu chuẩn và truyền dữ liệu thông suốt về Sở Nông nghiệp và Môi trường.
5. Khu vực lưu giữ chất thải
Khu vực lưu giữ CTNH là nội dung trọng tâm khi đoàn kiểm tra thực hiện đánh giá tại hiện trường. Căn cứ Nghị định 48/2026/NĐ-CP và các văn bản liên quan, doanh nghiệp cần lưu ý:
-
Thời hạn lưu giữ: CTNH chỉ được lưu giữ tại cơ sở không quá 01 năm kể từ thời điểm phát sinh.
-
Hạ tầng kho bãi: Phải có đầy đủ trang thiết bị PCCC và chống tràn đổ chất thải, sử dụng bao bì, thiết bị lưu chứa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Đọc thêm: Phân định bùn thải theo QCVN 07:2025/BTNMT
Sẵn sàng cho hoạt động lấy mẫu và phân tích môi trường
Hoạt động lấy mẫu và phân tích các chỉ tiêu như nước thải, khí thải, tiếng ồn là nội dung quan trọng trong quá trình kiểm tra. Kết quả sẽ được đối chiếu trực tiếp với các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Đáng chú ý, tại điểm a khoản 3 Điều 160 Luật Bảo vệ môi trường được sửa đổi, bổ sung tại khoản 34 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, cơ quan chức năng có thể thực hiện kiểm tra đột xuất không báo trước khi có căn cứ cần thiết. Khi đoàn kiểm tra xuất trình quyết định, doanh nghiệp phải cho phép tiếp cận hiện trường và các khu vực phát sinh chất thải.
Vì vậy, doanh nghiệp cần duy trì trạng thái tuân thủ liên tục, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định.
Kế hoạch phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường
Doanh nghiệp có trách nhiệm ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch ứng phó sự cố môi trường của cơ sở mình. Kế hoạch này cần:
-
Xây dựng các kịch bản sự cố (như rò rỉ hóa chất, sự cố HTXLNT) và phương án ứng phó tương ứng (Theo Điều 108 Nghị định 08/2022/NĐ-CP) .
-
Đảm bảo trang thiết bị, vật tư và lực lượng tại chỗ sẵn sàng ứng phó theo phương châm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện, vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ (Khoản 2, điều 121 Luật BVMT 2020).
-
Tổ chức diễn tập ứng phó sự cố ít nhất 02 năm một lần (Khoản 7, điều 121 Luật BVMT 2020).
Nhân sự và sự phối hợp làm việc
-
Thành phần tiếp đoàn: Phải có người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp pháp để ký biên bản làm việc. Ngoài ra, cán bộ phụ trách môi trường (hoặc cán bộ kỹ thuật) của doanh nghiệp cần nắm vững quy trình vận hành để giải trình các nội dung kỹ thuật.
-
Tính chính xác của thông tin: Chủ doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của hồ sơ và thông tin cung cấp.
Kế hoạch kiểm tra môi trường năm 2026 không chỉ là hoạt động giám sát mà còn là cơ hội để doanh nghiệp rà soát và hoàn thiện hệ thống quản lý môi trường.
Việc chủ động chuẩn bị đầy đủ về hồ sơ pháp lý, vận hành thực tế, nhân sự và phương án ứng phó sự cố sẽ giúp doanh nghiệp:
-
Nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật
-
Giảm thiểu rủi ro bị xử phạt
-
Đảm bảo hoạt động sản xuất ổn định
-
Hướng đến phát triển bền vững
Trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao, sự chuẩn bị bài bản và duy trì vận hành ổn định là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp thích ứng hiệu quả.
Nanoen không chỉ cung cấp dịch vụ tư vấn mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình rà soát hồ sơ, tối ưu vận hành và làm việc với đoàn kiểm tra, góp phần giảm thiểu rủi ro pháp lý, tối ưu chi phí và đảm bảo tuân thủ quy định.
Dịch vụ môi trường uy tín, chuyên nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long
Công ty TNHH Xây Dựng - Công Nghệ Môi Trường Nano là đơn vị cung cấp các giải pháp môi trường toàn diện và đáng tin cậy tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Với nhiều năm kinh nghiệm, Nanoen đã khẳng định uy tín bằng sự tận tâm, minh bạch và chất lượng dịch vụ vượt trội, được đông đảo doanh nghiệp tin tưởng lựa chọn.
Sở hữu đội ngũ nhân viên có nhiều năm kinh nghiệm, chúng tôi có những dịch vụ môi trường trọn gói từ tư vấn hồ sơ môi trường đến thiết kế thi công, vận hành hệ thống xử lý môi trường, đào tạo vận hành hệ thống xử lý nước thải, cung cấp vi sinh,…
Chúng tôi cam kết mang đến những sản phẩm/dịch vụ tối ưu nhất, nhằm đáp ứng đầy đủ các nhu cầu của doanh nghiệp.
Hãy liên hệ ngay với Nanoen qua số hotline 0941.777.519 - 0907.803.678 - 0901.229.798 để được tư vấn MIỄN PHÍ.
Nanoen
CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG - CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG NANO
Địa chỉ: 661E/29 đường Võ Văn Kiệt, phường Long Tuyền, thành phố Cần Thơ
Hotline: 0941.777.519 - 0907.803.678 - 0907.686.717
Email: nanoentech@gmail.com
Facebook: www.facebook.com/nanoentech
